We leven in bijzondere en onzekere tijden, hierover hebben we in eerdere artikelen reeds geschreven. In zulke tijden is het meer dan eens belangrijk om vooruit te kijken en samen de toekomst te duiden. Het virus en diens gevolgen vragen namelijk om een slagvaardige respons. Die respons toetsen met scenario’s is cruciaal in tijden van onzekerheid. De afgelopen maanden ondersteunden wij diverse organisaties, zowel privaat als publiek, bij het opstellen van scenario’s rondom COVID-19. Ook hebben we organisaties dit zonder externe begeleiding voortvarend zien oppakken. Nu de tweede golf zich begint af te tekenen, zal de roep om ‘scenario’s’ weer luider klinken. Tijd daarom om lessen te trekken uit het afgelopen half jaar.

Een belangrijke les van de afgelopen tijd is vooral om een duidelijk doel te benoemen waarom je ‘iets’ met COVID-19 en scenario’s wilt doen. In onze eerdere artikelen schreven we hier al over. Wil je vooral op wat kortere termijn kijken naar de implicaties van de pandemie op jouw plannen voor de komende 1- 2 jaar? Of wil je juist verder vooruitkijken naar hoe de wereld eruitziet in een ‘post-corona’ situatie, wat de mogelijke structurele veranderingen zijn in de context waarbinnen jouw organisatie moet opereren? Voor de eerste soort vraag volstaat het vaak om te werken met een beperkt aantal ‘crisisscenario’s’, afhankelijk van één of twee variabelen, veelal gerelateerd aan het verloop van de pandemie en de impact daarvan op bijvoorbeeld de economie, maatschappij, mobiliteit en/of de vastgoedmarkt. Voor de tweede, meer strategische vraag, loont het om juist te denken in meerdere ‘post-corona scenario’s’. Dit doe je bijvoorbeeld met de ‘Shell-methode’ van scenarioplanning waarmee je vier mogelijke toekomsten doordenkt op basis van twee kernonzekerheden. Hierbij kijk je vaak ook breder naar meerdere trends die zich onder invloed van de pandemie op verschillende manieren kunnen ontwikkelen. Hieronder lichten we toe hoe je zulke instrumenten inzet, waarvoor en ook waarvoor niet. En bovenal, waarom je ze niet door elkaar heen moet gebruiken, want dat is een andere belangrijke les!