Select Page

Het is weer november, wat betekent dat het tijd is voor een nieuwe Top 10 Onderwijstrends! Wij zijn alle panelleden zeer erkentelijk voor hun bijdrage. De coronapandemie heeft onze samenleving op zijn kop gezet en dat is terug te zien in de Top 10. De digitalisering van het onderwijs, de kansenongelijkheid en de beschikbaarheid van personeel zijn al maanden onderwerp van gesprek. De Top 10 van dit jaar reflecteert de invloed die covid-19 heeft op onze gehele maatschappij en het onderwijs in het bijzonder.

De top 10 reflecteert de effecten van de coronapandemie

De nummers 1 en 2 van vorig jaar hebben stuivertje gewisseld. Zowel de impact als de mate van onzekerheid zorgt ervoor dat ‘Tekort aan onderwijspersoneel’ dit jaar op 1 staat en ‘Toenemende maatschappelijke tweedeling’ op positie 2. ‘Digitalisering onderwijs’ is op positie 3 een niet geheel verrassende stijger. De uitdagingen waar de coronacrisis het onderwijs voor stelt, zijn duidelijk zichtbaar in de top 3. Een toch al krap lerarenbestand komt verder onder druk te staan door de quarantaineregels. Het afstandsonderwijs heeft de kansenongelijkheid in het onderwijs versterkt. En tijdens de intelligente lockdown van eerder dit jaar werd digitalisering, gewenst of ongewenst, de focus van elke onderwijsinstelling.

Het aantal nieuwkomers in de Top 10 is beperkt dit jaar. ‘Veranderende onderwijsgeldstromen’ keert terug na een jaar afwezigheid, evenals ‘Leren in en voor een nieuwe wereld’. Daarnaast zijn er zoals altijd een aantal trends die de Top 10 niet halen. Suggesties van het panel voor de longlist van volgend jaar betreffen onder andere de toenemende invloed van EdTech-reuzen, ontlezing en de toenemende aandacht voor het voorkomen van vroegselectie. Bij het samenstellen van de longlist volgend jaar houden we hier uiteraard rekening mee.

Oog voor zowel de korte als de lange termijn

Onderwijsinstellingen zien zichzelf voor flinke operationele uitdagingen gesteld, van afstandsonderwijs tot mondkapjesplicht. Nadenken over de wat langere termijn schiet er dan al snel bij in. Terwijl de nieuwe patronen die we nu ontwikkelen als gevolg van de coronapandemie waarschijnlijk een langdurige invloed hebben op hoe het onderwijs eruit gaat zien. In hoeverre komt de digitalisering van het onderwijs in een stroomversnelling? Kunnen we nog wel terug naar het ‘oude normaal’? De Top 10 maakt duidelijk dat sommige trends versterkt zijn door corona. Voor andere is de onzekerheid over of ze überhaupt plaats zullen vinden behoorlijk afgenomen.

Daarnaast biedt de coronacrisis onverwacht een mogelijkheid om te leren. De ervaringen met het afstandsonderwijs tijdens de lockdown in het voorjaar zijn waardevolle lessen voor de toekomst. Medewerkers, ouders en leerlingen bleken flexibeler dan verwacht. Sommige studenten floreerden terwijl anderen extra aandacht en begeleiding nodig hebben. Het is zonde zo snel mogelijk terug te willen naar fysiek onderwijs zonder de inzichten om te zetten in structurele verbeteringen. Wij adviseren onderwijsinstellingen, en overigens alle organisaties, dan ook van harte af en toe wat afstand te nemen van de dagelijkse hectiek. Alleen dan behoud je als onderwijsinstelling de regie en bouw je verder aan het onderwijs van de toekomst.

Ga het gesprek aan

Veel onderwijsinstellingen zijn momenteel bezig met hun (meer)jaarplannen. Hoewel instellingen steeds beter op de hoogte zijn van wat er om hen heen speelt, blijft het lastig dit om te zetten in concreet beleid. Iedereen heeft ondertussen ervaring met afstandsonderwijs, maar hoe institutionaliseren we dat op een goede manier? Wat doen we met kansenongelijkheid? Het is vaak nog niet zo makkelijk om te bepalen welke acties nodig zijn. De Onderwijstrends Top 10 is een mooie basis om het gesprek over de toekomst aan te gaan. Welke kansen en bedreigingen roepen deze trends op? Wat betekent dit nu precies voor onze school of onze universiteit? En hoe kunnen we deze kansen grijpen en de bedreigingen het best het hoofd bieden?

Bij Jester Strategy hebben we een eerste denkoefening gedaan met hoe onderwijs er post-corona uit kan gaan zien. Lees er meer over in ons artikel: Anticiperen op een nieuwe werkelijkheid. Daarnaast zijn we altijd op zoek naar nieuwe panelleden. Wil je ook meedenken over de belangrijkste trends? Meld je aan via de website.

Vragen over de Onderwijstrends Top 10? Neem contact op met Linda Kaput (l.kaput@jester.nl, +31 6 27 25 92 10)