Scenarioplanning in Mafraq, Jordanië

Mafraq is een regio in het noorden van Jordanië. Grenzend aan Syrië is deze regio sterk getroffen door de nu al zeven jaar durende oorlog in dat land. Meer dan 1,5 miljoen Syriërs zijn gevlucht naar Jordanië en Libanon. Gesteund door internationale hulporganisaties doet de regio Mafraq er alles aan om de vluchtelingen onderdak te geven en basisvoorzieningen op orde te krijgen. Tegelijkertijd lijdt de eigen bevolking onder stijgende huizenprijzen en overvolle scholen en ziekenhuizen als gevolg van de vluchtelingencrisis. In aanvulling op deze uitdagingen heeft de Jordaanse overheid in 2017 een groot aantal bevoegdheden overgeheveld van de centrale overheid naar het niveau van de regio en de gemeente.

Scenarioplanning als basis voor toekomstbestendig beleid

Een toekomstbestendig ruimtelijk en economisch beleid opstellen in deze context is niet makkelijk. In opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de gemeente Amsterdam, samen met Jester en de internationale poot van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG International) scenarioplanning geïntroduceerd. Binnen het Local Government Resilience Programme werken de gemeente Amsterdam en VNG-I op meerdere terreinen samen in Mafraq, specifiek voor de ruimtelijke ontwikkelingen van het vluchtelingenkamp Al Za’atari dat zich in de regio bevindt. Gemeente-experts op het gebied van water, afvalverwerking en transport denken mee over de toekomstbestendigheid van het kamp.

Trainen van Jordaanse teams

In Jordanië is een nationaal team samengesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van verschillende Jordaanse ministeries. Dit team is door Linda Kaput van Jester en projectleider Eric van der Kooij van de gemeente Amsterdam getraind in het gebruik van de methode van scenarioplanning. Tijdens meerdere bezoeken aan Jordanië werkten zij samen met het team om de methode uit te leggen en de scenario’s voor de regio te ontwikkelen. Ook hebben zij een scenariospel ontwikkeld, om de strategische dialoog te faciliteren. Dit spel is ingezet tijdens meerdere workshops met lokale bestuurders, vertegenwoordigers van de nationale overheid, maar ook NGO’s en lokale maatschappelijke organisaties. Tijdens deze workshops gingen de stakeholders het gesprek aan over de scenario’s en hun waarschijnlijkheid en uitdagendheid. Ook dachten de stakeholders na over mogelijke projecten om vervolgens de robuustheid hiervan te toetsen met behulp van de scenario’s. De gesprekken werden geleid door de leden van het nationaal team, die door Eric en Linda op waren voorbereid.

Instrument voor lokale bestuurders

Alle betrokkenen zijn positief over scenarioplanning en de mogelijkheden die het biedt. Het Ministerie van Planning en Internationale Samenwerking: ‘Scenarioplanning is een belangrijk instrument om lokale actoren sterker te maken in het proces van strategische besluitvorming’. In een cultuur waar langetermijndenken niet zo vanzelfsprekend is als in Nederland helpen de scenario’s om iets verder vooruit te denken. VNG International: ‘Lokale bestuurders, die door de centralisatie meer verantwoordelijkheden hebben gekregen, kunnen de scenario’s gebruiken om hun prioriteiten te bepalen. Dit maakt ze weerbaarder in een voortdurend veranderende omgeving en versterkt hun positie.’ Het scenariospel bleek een zeer geslaagd instrument om het gesprek tussen stakeholders van verschillende achtergronden te faciliteren. Eric van der Kooij (projectleider Gemeente Amsterdam): ‘Het spel leidde tot inzichten dat iedereen andere beelden heeft bij de toekomst en dat het goed is om dit van elkaar te begrijpen voor je begint met plannen maken voor de toekomst’.

Later dit jaar reizen Linda en Eric naar Jordanië om het eindrapport en een handleiding scenarioplanning te presenteren aan de Minister van Planning en Internationale Samenwerking.

Bel of mail ons voor meer informatie

Bas Schulten

06 46 10 01 51

b.schulten@jester.nl

Michiel de Vries

06 52 85 42 83

m.vries@jester.nl