Strategierisico’s identificeren met scenario’s

De wereld verandert razendsnel. In weinig sectoren zie je dat zo sterk terug dan in de woningmarkt. Van recordhoogtes tot een diepe crisis in 2008, de nieuwe Woningwet waarin o.a. allerlei nieuwe regels en de verhuurdersheffing voor woningcorporaties zijn opgenomen, tot nu alweer een haast oververhitte woningmarkt. Daar waar Rotterdam een zorgenkindje was op de huizenmarkt jaren terug, steeg het afgelopen kwartaal zelfs harder dan Amsterdam. Het kan dus verkeren. Hoe de wereld er over 10 jaar uit ziet is haast onmogelijk te voorspellen. Rotterdamse woningcorporatie Havensteder heeft daarom besloten om toekomstscenario’s op te stellen.

“Nog los van de inhoudelijke uitkomsten heeft het proces van het opstellen van scenario’s veel impact gehad. De scenario’s geven ons een gezamenlijk beeld van de mogelijke wereld waarin wij ons Havensteder plan zullen realiseren.”
Aimée Tops, Senior projectleider Strategie

 

Scenario’s om te leren en risico’s te identificeren

Havensteder zet de scenario’s in voor een aantal doelen. Ten eerste om te leren van de toekomst: wat zijn verschillende mogelijkheden hoe de toekomst eruit kan zien en welke lessen kunnen we daaruit trekken? Ten tweede om risico’s te identificeren. Hierin verschilt Havensteder van menig organisatie. Het risicomanagement van veel organisaties richt zich met name op risico’s gericht op de uitvoering van de strategie. Problemen waarin je op korte termijn, in de praktijk, tegen aan kunt lopen bij de uitrol van allerlei acties die gekoppeld zijn aan de strategie. Zaken waar je vaak ook wat makkelijker de formule waarde = kans x (financiële) impact op kunt plakken. Net zoals elke organisatie, ziet Havensteder hier sterk op toe, maar gezien een steeds dynamischere en onzekere wereld leefde het gevoel dat men niet alle risico’s op de traditionele manier boven tafel krijgt.

Niet de ‘standaard’ risico’s, maar strategierisico’s

In aanvulling tot zulke operationele en tactische risico’s heeft Havensteder besloten om daarom met toekomstscenario’s strategierisico’s te identificeren. In het dynamische Havenstederplan waarin de woningcorporatie haar strategie voor de middellange en wat langere termijn uiteenzet, staan ook de nodige strategische initiatieven en richtingen genoemd, variërend van portefeuille tot organisatie en van treasury tot het doel van een ‘inclusieve stad’ realiseren. Strategierisico’s zijn externe gebeurtenissen die ertoe kunnen leiden dat Havensteder niet in staat is de beoogde doelstellingen op bovengenoemde thema’s te halen. De vier opgestelde toekomstscenario’s werpen ieder hun eigen strategierisico’s op en sommigen zijn zelfs relevant in meerdere scenario’s. Wat als door toenemende polarisering in de buurt, het lastiger wordt om een inclusieve stad te realiseren? Wat als de ECB de basisrente verhoogt en de financieringslasten toenemen? Wat als door arbeidssubstitutie door technologie de doelgroep rap stijgt en de portefeuille ontoereikend is? Door nu al na te denken over wat als zo’n gebeurtenis, zo’n risico, plaatsvindt, kan Havensteder beheersmaatregelen opstellen om snel een blauwdruk tot handelen te hebben en niet verrast te worden.

“Er wordt veel geschreven over strategierisico’s, maar het lastig om deze eenduidig te identificeren. Jester en hun scenario-aanpak zijn hierbij zeer behulpzaam geweest.”
Perry van Zetten, Controller

Monitoren om strategierisico’s adaptief te managen

Naast het identificeren en anticiperen op strategierisico, heeft Havensteder tenslotte ook een derde doel met de inzet van toekomstscenario’s: het monitoren van de externe omgeving. Wanneer je scenario’s hebt opgesteld zijn theoretisch de kansen van optreden, de waarschijnlijkheden, van de scenario’s gelijk. Maar de wereld stopt niet met veranderen omdat je scenario’s hebt opgesteld, deze verandert door. Met behulp van veranderindicatoren in een ‘Early Warning Systeem’ gaat Havensteder monitoren hoe de wereld lijkt te veranderen en welke van de scenario’s dichterbij lijken te komen en relevanter worden. Essentiële informatie in het managen van strategierisico’s, want des te waarschijnlijker bepaalde scenario’s worden, des te urgenter het wordt om op de risico’s van die scenario’s de juiste antwoorden te vinden.

Wil je meer weten over deze casus en/of strategierisico’s, neem dan contact op met Michiel de Vries (m.vries@jester.nl) of Jeroen Toet (j.toet@jester.nl).

Bel of mail ons voor meer informatie

Bas Schulten

06 46 10 01 51

b.schulten@jester.nl

Michiel de Vries

06 52 85 42 83

m.vries@jester.nl