Select Page
Dynamiek achter de dijk

Dynamiek achter de dijk

Dynamiek achter de dijk

Toekomstbeelden voor de regio Groningen-Assen

Geen studenten op weg naar college, geen forensen of toeristen op de fiets. Na het uitbreken van de coronapandemie was het stil in de regio Groningen-Assen (RGA). De horeca zat dicht, werknemers werkten thuis en onderwijsinstellingen waren gesloten. De onzekerheid nam toe: wat betekent dit voor de regio? Voor thema’s als economie, duurzaamheid en mobiliteit? De regio Groningen-Assen is een vrijwillig samenwerkingsverband van de provincies Drenthe en Groningen en de gemeenten Assen, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen, Noordenveld, Tynaarlo en Westerkwartier. Om grip te krijgen op de onzekerheid koos zij voor de methode van scenariodenken en vroeg Jester Strategy het traject te faciliteren.

Impact op de economie van de regio

De scenario’s moeten helpen een idee te krijgen bij de impact van de pandemie op de economie van de regio. Wat betekent dit voor innovatie en werkgelegenheid? Voor de inclusiviteit en of iedereen kan meedoen op zijn eigen niveau? Voor vergroening en circulariteit? Als gevolg van de pandemie zijn trends versneld of juist vertraagd. Zo kregen thuiswerken en digitalisering een enorme boost. Tegelijkertijd zette de pandemie toeleveringsketens onder druk, waardoor het terughalen van productiecapaciteit ineens weer een reële optie werd. Zou het voor de regio makkelijker worden talent aan te trekken en te behouden? Met de scenario’s heeft de RGA een instrument in handen om op verschillende ambtelijke en bestuurlijke niveaus de strategische dialoog over de toekomst te voeren.

“We hadden zoveel vragen toen de coronapandemie uitbrak, maar bleven hangen in crisismanagement. De door Jester Strategy geschreven scenario’s hielpen ons op creatieve wijze na te denken over de fundamentele impact van de pandemie op onze economie.”

Lian de Boer

Projectleider vanuit de Gemeente Groningen

De hele regio betrokken vanuit huis

Ook bij Jester Strategy moesten we toen nog een beetje wennen aan het thuiswerken. Normaal gesproken ontwikkelen we toekomstscenario’s met een kleinere groep mensen in een serie van levendige workshops, maar dat was gezien de pandemie geen optie. Gelukkig hebben we al jaren terug een online omgeving ontwikkeld om samen digitaal scenario’s te maken. Bijkomend voordeel was dat we nu veel meer mensen konden laten meedenken. Met de goede contacten van de RGA werd online snel een brede klankbordgroep aangesloten, bestaande uit vertegenwoordigers vanuit het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de overheid. Met concrete opdrachten daagden we de groep gedurende de twee maanden van het traject uit. Ze gaven feedback op de scope, brainstormden over trends en dachten mee over oorzaken en kernmerken van elk scenario.

“Doordat we zo snel een grote groep stakeholders konden mobiliseren om mee te denken zijn de scenario’s veel rijker geworden. En dat in een tijd dat het onmogelijk was met grote groepen samen te komen!”

Betty de Boer

Directeur Regio Groningen-Assen

Scenario’s als toetssteen voor bestaand beleid

De RGA gebruikt de scenario’s vooral om bestaand beleid te toetsen en aan te scherpen. Hoe verhouden keuzes op het gebied van de economie, mobiliteit en duurzaamheid zich tot de verschillende toekomstbeelden? Zet de regio, en haar stakeholders, onbewust in op een specifiek scenario in plaats van zich voor te bereiden op meerdere toekomsten? Een aantal deelnemende provincies en gemeenten hebben dit gesprek in individuele sessies binnen hun eigen organisaties gevoerd. 

Wil je meer weten over dit project? Neem dan contact op met Linda Kaput

Scenariogame om prikkelend gesprek met stakeholders te voeren

Scenariogame om prikkelend gesprek met stakeholders te voeren

Scenariogame om prikkelend gesprek met stakeholders te voeren

De covid-pandemie schudde de wereld op. Menig organisatie moest snel schakelen. Hoe blijven we open en functioneren? Moeten we snel ons businessmodel aanpassen en nieuwe diensten en/of producten aanbieden om te overleven? Voor een woningcorporatie speelde dit minder. Huizen verhuren aan mensen met een kleinere portemonnee is redelijk covid-proof. Maar ja, blijft dat wel zo? Hoe ziet de wereld er na covid uit? En wat betekent dat voor je huurders, hun woonwensen en je rol als woningcorporatie? Dit waren vragen waar woningcorporatie Alwel, actief in o.a. Breda, Roosendaal en Etten-Leur, over nadacht. Vooral aangezien er een nieuw ondernemingsplan moest worden opgesteld. Hoe zorg je ervoor dat zo’n plan zo toekomstvast mogelijk is in een al snel veranderende wereld die nog onzekerder is geworden door een wereldwijde pandemie die elk aspect van ons leven raakt.

Scenario’s die de rol van de woningcorporatie verkennen

Met behulp van scenarioplanning is Alwel verder de toekomst in gaan kijken. Centraal stond de vraag ‘Welke rol willen, mogen en kunnen we aannemen in de maatschappelijke en woningmarkt-
vraagstukken in deze regio’? Samen met medewerkers uit alle geledingen van de organisatie is
gekeken naar diverse trends en zijn vier uiteenlopende toekomstige werelden geschetst van 2035.
Vier werelden die elk hun eigen kansen en uitdagingen met zich meebrengen.

Logo Alwel

Online scenariogame faciliteert dialoog met stakeholders

Toen de scenario’s klaar waren, heeft Alwel deze ingezet om een dialoog over de opgaven en kansen richting de toekomst(en) te voeren met haar stakeholders. Aan de hand van de online scenariogame module van Jester zijn in divers samengestelde deelgroepen discussies gevoerd over de woon- en maatschappelijke agenda en de wijk per scenario en wat voor rol een woningcorporatie of een andere stakeholder daarin kan vervullen. Niet alleen handige informatie richting een nieuw ondernemingsplan, maar ook een goede conversation starter voor de dialoog an sich in de regio.

Gaming ter inspiratie voor het ondernemingsplan

De uitkomsten van de game hebben de nodige inspiratie opgeleverd voor het nieuwe
ondernemingsplan. In een interactieve vervolgsessie binnen Alwel is aan de hand van een
scenariogame een strategische dialoog gevoerd. Ook zijn met een ‘red versus blue team’ game
thema’s en denkrichtingen voor het ondernemingsplan verder verdiept. Welke ideeën blijven
‘overeind staan’ in meerdere scenario’s? Hoe kun je ideeën die niet direct een goede match hebben met een bepaald scenario toch wat robuuster, wat toekomstvaster maken?

“Aan de hand van de scenario’s hebben we gesprekken met elkaar gevoerd die we anders niet zo snel zouden voeren. Het is interessant om te zien hoe we allemaal een verschillende blik op de toekomst hebben. Met scenario’s kunnen we dat ook echt een plekje geven in ons strategisch denken.”
Tonny van de Ven, Voorzitter RvB Alwel

Wil je meer weten over dit project of hoe je scenario’s in kunt zetten om inspiratie op te doen voor jouw strategie? Of om het gesprek over de toekomst aan te gaan met jouw stakeholders? Neem contact op met Jeroen Toet.

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

De impact van de coronapandemie op huisvesting

Hoe en waar werken we in de toekomst?

De campus van de Universiteit Twente is een oase van rust. Er bewegen weinig mensen over de bosrijke paden op de 146 hectare tellende campus. Het is ruim acht maanden na de start van de coronapandemie die het leven op de campus nagenoeg heeft stilgelegd. Geen studenten, geen projectpresentaties of teamvergaderingen: studeren, onderzoeken en werken gebeurt bijna volledig online. Hoe langer de pandemie duurt, hoe groter de kans dat onze gebruikelijke patronen veranderen. We reizen niet meer vijf dagen per week naar kantoor, grote hoorcolleges worden opgenomen en bekeken wanneer de student dat uitkomt. Het hoger management van de universiteit wil doordenken wat dit op lange termijn betekent voor de campus. Hoe en waar werken we? Hoe kunnen we onze huisvesting hierop aanpassen? Wat vraagt dit van onze digitale infrastructuur?

Scenario’s verkennen verschillende toekomsten van werken en studeren

Jester Strategy gaat met het hoger management van de universiteit aan de slag met scenariodenken. Een manier om op gestructureerde wijze de toekomst te verkennen en onzekerheden inzichtelijk te maken. Een kernteam en een groep van 20 leidinggevenden van verschillende faculteiten en diensten denken na over trends, de impact hiervan en wat dit betekent voor hoe we in de toekomst werken, studeren en recreëren op de universiteit. Het doeljaar van de scenario’s is 2030, wat aansluit bij de langetermijnvisie van de universiteit: Shaping 2030. Waar één scenario uitgaat van een snelle terugkeer naar het op de campus werken, schetst een ander scenario het beeld van een vrijwel volledig digitale wereld met elkaar voortdurend opvolgende lockdowns. De scenario’s geven een idee van hoe het er voorstaat met Nederland, het hoger onderwijs, studenten en werknemers en de campus. In het ene scenario werkt iedereen weer vanuit zijn eigen kantoor, in het andere scenario is hybride werken de uitkomst.

“De scenario’s helpen ons buiten bestaande kaders te denken. Hybride werken blijft bestaan, ook na corona. Met de scenario’s kunnen we bepalen hoe we invulling geven aan onze Shaping 2030 doelstellingen en tegelijkertijd meebewegen met veranderingen in hoe en waar we werken.”
Mirjam Bult-Spiering, scheidend vice-voorzitter CvB Universiteit Twente

Toekomstbestendig maken van lange termijn huisvestingsplannen

De toekomstscenario’s worden op twee manieren ingezet. Allereerst brainstormt het hoger management over wat de scenario’s betekenen voor hoe en waar de medewerkers van de universiteit werken. Het kernteam formuleert een aantal conceptprincipes rondom hybride werken en de fysieke en digitale infrastructuur. Deze principes valideert het kernteam vervolgens met 70 stakeholders binnen de universiteit: studenten, onderzoekers, onderwijzers en stafmedewerkers. De algemene principes vormen voor HR het startsein om hybride werken verder vorm te geven. De principes voor de fysieke en digitale infrastructuur zijn het kader om het long term strategic housing plan (LTSH) maar ook de Digital Agenda van de universiteit toekomstbestendig te maken.

Ten tweede worden de scenario’s gebruikt om het LTSH te stresstesten. Het plan wordt ‘door alle scenario’s getrokken’ om te kijken welke onderdelen meer robuust zijn en welke minder. De nadruk op flexibiliteit, multifunctioneel vastgoed en de campus als het hart van de universiteitscommunity maken het plan robuust. Meer specifieke projecten en thema’s die gericht zijn op het vergroten van de capaciteit kennen een zeker risico. De toekomst vraagt om een grote mate van flexibiliteit, maar we moeten accepteren dat vastgoed van nature niet flexibel is. Juist vanwege de onderlinge impact, is een geïntegreerde aanpak van huisvesting, digitalisering en de (nieuwe) manier van werken zo belangrijk. Tegelijkertijd heeft de UT ook te maken met een sterk verankerde cultuur binnen zowel het primaire proces als de ondersteuning. Mede dankzij de begeleiding door Jester Strategy, is met de basic principles een belangrijke basis gelegd om na te denken over de toekomst wat de komende tijd een vervolg zal krijgen en waar het kernteam mee aan de slag kan.

“De samenwerking met Jester Strategy heeft ons geholpen op gestructureerde én creatieve wijze naar de toekomst te kijken. Niet alleen hebben we een toekomstbestendig huisvestingsplan, we hebben binnen de universiteit het gesprek gestart over hoe en waar we werken.”

Nico-Tom Pen, Portefeuillemanager Vastgoed Universiteit Twente

Wil je meer weten over dit project. Neem dan contact op met Linda Kaput.

Logo Universiteit Twente

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Toekomstvast en onderscheidend Economisch Perspectief

Toekomstvast en onderscheidend Economisch Perspectief

Toekomstvast en onderscheidend Economisch Perspectief

Waarop gaat Zwolle zich richten?

De gemeente Zwolle is onderdeel van de Regio Zwolle: een samenwerkingsverband van 22 gemeenten, verspreid over vier provincies. De stad groeit en de economische ontwikkeling van de regio is stevig: de Regio Zwolle heeft de ambitie om de vierde economische regio van Nederland te worden. De stad heeft zich altijd sterk gemaakt voor de succesvolle regionale samenwerking en aangesloten bij de economische agenda van de regio, maar heeft daarbij weinig eigen beleid en profiel ontwikkeld. En met de ontwikkeling van een Omgevingsvisie ontstond meer en meer de vraag hoe de gemeente Zwolle zich binnen de regio wil inzetten. Ook lagen er keuzes voor over de inzet van capaciteit en middelen. Kiest de gemeente voor een groot aantal thema’s en/of sectoren waar ze per thema een beperkte inzet kan bieden? Of zet de gemeente in op een beperkter aantal thema’s waar zij met stakeholders een groter verschil kan maken. Hierop moest een Economisch Perspectief worden ontwikkeld.

Logo Gemeente Zwolle

Aansluiten op de toekomst, aansluiten op stad en regio: scenario’s en waardesysteem

Een helder Economisch Perspectief vraagt om beleidskeuzes/handelingsperspectieven die zowel aansluiten bij de externe omgeving (waar gaat de wereld naartoe?) als bij het unieke DNA van stad en regio (wat past bij ons?). Om zicht te krijgen op trends en onzekerheden in de externe omgeving is een groep medewerkers van de gemeente Zwolle vorig jaar samen met Jester Strategy aan de slag gegaan met het opstellen van toekomstscenario’s. Ook heeft de gemeente een drietal concept handelingsperspectieven opgesteld die als inspiratie/basis hebben gediend voor het te ontwikkelen Economisch perspectief. De ontwikkelde scenario’s zijn vervolgens gebruikt om de handelingsperspectieven te toetsen en te verrijken. Zo is een beeld ontstaan over welke handelingsperspectieven robuust en toekomstvast zijn.

Richting kiezen

Ook is gekeken naar een strategische focus: welke scenario’s lijken het meest waarschijnlijk en uitdagend en welke handelingsperspectieven adresseren die scenario’s het beste. Op basis van o.a. dat beeld is een voorkeurshandelingsperspectief geselecteerd en aangescherpt welke als eerste aanzet diende voor het Economisch Perspectief.

Het Economisch Perspectief is na consultatie met diverse partijen uit de regio (bedrijven, Economic Board Regio Zwolle, andere gemeenten, etc.) in juli 2021 unaniem door de gemeenteraad van Zwolle vastgesteld.

Neem voor meer informatie contact op met Jeroen Toet.

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Albeda Hospitality formuleert haar ambitie met scenarioplanning

Albeda Hospitality formuleert haar ambitie met scenarioplanning

Cluster Hospitality Albeda formuleert ambitie met scenarioplanning

Albeda in Rotterdam is een regionaal opleidingsinstituut voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en educatie. Albeda heeft 120 opleidingen en een breed aanbod van kortlopende cursussen, wat het tot één van de belangrijkste opleidingsinstituten in de regio Rotterdam maakt. Binnen Albeda biedt het cluster Hospitality opleidingen aan voor het Travel & Leisure college, het Horecacollege, het Facilitair & Veiligheidscollege en het RTHA college. Zowel de gastvrijheidssector als het onderwijs zijn voortdurend in beweging. Om tot een ambitie te komen voor de komende tien jaar, heeft het managementteam van het cluster Hospitality ervoor gekozen scenariodenken in te zetten.

Relevant blijven in een veranderende wereld

Hoe wij uit eten gaan, reizen en andere vormen van vrijetijdsbesteding invullen, verandert snel. We gaan op virtual reality vakantie, kiezen onze favoriete muziek op een interactieve hotelmuur en werken als beveiliger meer en meer met slimme technologie. Dit is van invloed op de kennis en vaardigheden die worden verwacht van studenten van het cluster Hospitality. Met een sterk veranderende arbeidsmarkt, zal ook het onderwijs de nodige veranderingen ondergaan. In twee werksessies heeft het managementteam van het cluster Hospitality nagedacht over hoe de toekomst eruitziet en op basis hiervan zijn ambities voor de komende tien jaar bepaald. Daarnaast levert de sessie de bouwstenen voor het beleidsplan voor de komende vier jaar, waarin concreet wordt toegewerkt naar een toekomstbestendig cluster.

Tijdens de werksessies heeft Jester ons structuur geboden, waardoor we in compacte tijd tot mooie resultaten zijn gekomen.
Bertho Rombout, Directeur cluster Hospitality Albeda

Hospitality in de toekomst

Het managementteam van Hospitality heeft in een werksessie van een dag het scenarioplanningsproces doorlopen. De centrale vraag was voor welke perspectieven en doelgroepen het cluster Hospitality opleidt en hoe het cluster toekomstbestendig onderwijs verzorgt. Uit de trendanalyse kwamen twee kernonzekerheden naar voren: de aard van (sociaal-maatschappelijke) verbanden en de balans tussen de mens en technologie. Zouden verbanden in de toekomst meer fluïde en ad hoc worden of juist vaster, diepgaand en voor de lange termijn? Wordt technologie dominant ten opzichte van de mens of pakken we de regie en kunnen we technologie dienstbaar laten zijn aan de mens? Op basis hiervan zijn vier scenario’s uitgewerkt die een beeld schetsen van hoe de gastvrijheidssector en het onderwijs op het mbo hiervoor in de toekomst eruit kan zien. Het managementteam is vervolgens met elkaar het gesprek aangegaan over de waarschijnlijkheid en uitdagendheid van deze verschillende toekomsten.

Het was ontzettend relevant, maar ook leuk om vorm te geven aan de scenario’s. We werden echt uitgedaagd buiten de ons bekende wereld te treden en extreme toekomstbeelden te schetsen waar ons cluster in terecht kan komen.
Amanda van Woerden, Adjunct-directeur cluster Hospitality Albeda

Het cluster in 2030

Het team heeft met elkaar besloten dat het zich wil voorbereiden op een toekomst waarin onderwijs persoonlijker wordt en tegelijkertijd digitaler. Een toekomst waarin het cluster nóg nauwer zal samenwerken met het bedrijfsleven en waarin de studentenpopulatie in de school diverser zal zijn. Een toekomst waarin onderwijs zich nog meer zal richten op persoonlijke ontwikkeling en het opdoen van vaardigheden met behulp van technologie dan op het overdragen van kennis. Op basis van deze keuzes heeft het team een beeld geschetst van hoe het cluster er in 2030 uit zou moeten zien. Sommige onderdelen blijven hetzelfde, terwijl andere sterk veranderen. Vanuit het ideaalbeeld heeft het team vervolgens nagedacht over de acties die nodig zijn om hier te komen. Deze acties vormen de bouwstenen voor het beleidsplan voor de komende jaren.

Scenarioplanning helpt de denkkaders op te rekken

Het scenariodenken heeft het managementteam van het cluster Hospitality geholpen even uit de waan van de dag te stappen. Door na te denken over brede trends en ontwikkelingen werd de creativiteit aangewakkerd. Het nadenken over verschillende toekomstbeelden leidde tot nieuwe ideeën die anders niet zo snel zouden zijn ontstaan. Het is tegelijkertijd een uitdaging deze vergezichten te relateren aan de praktijk van vandaag. Door een toekomstbeeld op te stellen, was het team in staat van hieruit terug te redeneren. Op deze manier ontstond als snel een goed begrip van de acties die moeten worden ondernomen.

Heb je interesse in een scenariosprint zoals het cluster Hospitality heeft gedaan, neem dan contact op met Linda Kaput.

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie