Select Page
Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

Werken op de Universiteit Twente in de toekomst

De impact van de coronapandemie op huisvesting

Hoe en waar werken we in de toekomst?

De campus van de Universiteit Twente is een oase van rust. Er bewegen weinig mensen over de bosrijke paden op de 146 hectare tellende campus. Het is ruim acht maanden na de start van de coronapandemie die het leven op de campus nagenoeg heeft stilgelegd. Geen studenten, geen projectpresentaties of teamvergaderingen: studeren, onderzoeken en werken gebeurt bijna volledig online. Hoe langer de pandemie duurt, hoe groter de kans dat onze gebruikelijke patronen veranderen. We reizen niet meer vijf dagen per week naar kantoor, grote hoorcolleges worden opgenomen en bekeken wanneer de student dat uitkomt. Het hoger management van de universiteit wil doordenken wat dit op lange termijn betekent voor de campus. Hoe en waar werken we? Hoe kunnen we onze huisvesting hierop aanpassen? Wat vraagt dit van onze digitale infrastructuur?

Scenario’s verkennen verschillende toekomsten van werken en studeren

Jester Strategy gaat met het hoger management van de universiteit aan de slag met scenariodenken. Een manier om op gestructureerde wijze de toekomst te verkennen en onzekerheden inzichtelijk te maken. Een kernteam en een groep van 20 leidinggevenden van verschillende faculteiten en diensten denken na over trends, de impact hiervan en wat dit betekent voor hoe we in de toekomst werken, studeren en recreëren op de universiteit. Het doeljaar van de scenario’s is 2030, wat aansluit bij de langetermijnvisie van de universiteit: Shaping 2030. Waar één scenario uitgaat van een snelle terugkeer naar het op de campus werken, schetst een ander scenario het beeld van een vrijwel volledig digitale wereld met elkaar voortdurend opvolgende lockdowns. De scenario’s geven een idee van hoe het er voorstaat met Nederland, het hoger onderwijs, studenten en werknemers en de campus. In het ene scenario werkt iedereen weer vanuit zijn eigen kantoor, in het andere scenario is hybride werken de uitkomst.

“De scenario’s helpen ons buiten bestaande kaders te denken. Hybride werken blijft bestaan, ook na corona. Met de scenario’s kunnen we bepalen hoe we invulling geven aan onze Shaping 2030 doelstellingen en tegelijkertijd meebewegen met veranderingen in hoe en waar we werken.”
Mirjam Bult-Spiering, scheidend vice-voorzitter CvB Universiteit Twente

Toekomstbestendig maken van lange termijn huisvestingsplannen

De toekomstscenario’s worden op twee manieren ingezet. Allereerst brainstormt het hoger management over wat de scenario’s betekenen voor hoe en waar de medewerkers van de universiteit werken. Het kernteam formuleert een aantal conceptprincipes rondom hybride werken en de fysieke en digitale infrastructuur. Deze principes valideert het kernteam vervolgens met 70 stakeholders binnen de universiteit: studenten, onderzoekers, onderwijzers en stafmedewerkers. De algemene principes vormen voor HR het startsein om hybride werken verder vorm te geven. De principes voor de fysieke en digitale infrastructuur zijn het kader om het long term strategic housing plan (LTSH) maar ook de Digital Agenda van de universiteit toekomstbestendig te maken.

Ten tweede worden de scenario’s gebruikt om het LTSH te stresstesten. Het plan wordt ‘door alle scenario’s getrokken’ om te kijken welke onderdelen meer robuust zijn en welke minder. De nadruk op flexibiliteit, multifunctioneel vastgoed en de campus als het hart van de universiteitscommunity maken het plan robuust. Meer specifieke projecten en thema’s die gericht zijn op het vergroten van de capaciteit kennen een zeker risico. De toekomst vraagt om een grote mate van flexibiliteit, maar we moeten accepteren dat vastgoed van nature niet flexibel is. Juist vanwege de onderlinge impact, is een geïntegreerde aanpak van huisvesting, digitalisering en de (nieuwe) manier van werken zo belangrijk. Tegelijkertijd heeft de UT ook te maken met een sterk verankerde cultuur binnen zowel het primaire proces als de ondersteuning. Mede dankzij de begeleiding door Jester Strategy, is met de basic principles een belangrijke basis gelegd om na te denken over de toekomst wat de komende tijd een vervolg zal krijgen en waar het kernteam mee aan de slag kan.

“De samenwerking met Jester Strategy heeft ons geholpen op gestructureerde én creatieve wijze naar de toekomst te kijken. Niet alleen hebben we een toekomstbestendig huisvestingsplan, we hebben binnen de universiteit het gesprek gestart over hoe en waar we werken.”

Nico-Tom Pen, Portefeuillemanager Vastgoed Universiteit Twente

Wil je meer weten over dit project. Neem dan contact op met Linda Kaput.

Logo Universiteit Twente

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Dynamische strategic roadmap voor Energy Safe Victoria

Dynamische strategic roadmap voor Energy Safe Victoria

Dynamische strategic roadmap voor Energy Safe Victoria

Jester ondersteunt de Australische energieveiligheidswaakhond Enery Safe Victoria met scenarioplanning en een monitoringssysteem voor het maken van een dynamische strategische roadmap.

Verkennen van de toekomst van het energielandschap

Energie, en dan met name elektriciteit, is een belangrijk thema in Australië. Zelfs in een grote staat als Victoria, met de stad Melbourne, komen blackouts voor. Hoe de toekomst van het energielandschap eruitziet is bijzonder lastig te voorspellen. Technologie, (geo)politiek, het speelt allemaal een rol. Energy Safe Victoria (ESV) is de overheidsinstantie die toeziet op de veiligheid van de gas- en elektriciteitsnetwerken in de staat. Om de toekomst van het Victoriaanse energielandschap te verkennen heeft ESV besloten scenarioplanning in te zetten.

In samenwerking met onze Australische partner SJS Strategy heeft Jester Strategy ESV geholpen met het opstellen van die toekomstscenario’s. In het traject is met diverse Australische en internationale energie-experts gesproken en ging een interne projectgroep met elkaar aan de slag. Hier zijn vier uiteenlopende schetsen van de toekomst uit gekomen. Vier toekomsten met elk hun eigen karakter en eigen uitdagingen. De projectgroep heeft vervolgens nagedacht over de antwoorden die ESV kan formuleren om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Jester heeft hen geholpen met behulp van de OGSM-methode om die antwoorden om te vormen tot een strategische roadmap. Zo werden de strategische initiatieven vertaald naar concrete acties.

De strategische roadmap wordt actueel gehouden met een online Early Warning Systeem van Jester Tools. Op deze manier kan ESV bijhouden welke scenario’s dichterbij komen en bepalen welke aanpassingen nodig zijn in de uitrol van haar strategische roadmap.

Neem voor meer informatie over dit project contact op met Jeroen Toet.

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

TMZ kiest op basis van 4 scenario’s

TMZ kiest op basis van 4 scenario’s

TMZ kiest strategie op basis van scenario’s, samen met collega’s, cliënten, vrijwilligers en toezichthouders

TriviumMeulenbelt Zorg heeft hard gewerkt aan het aanscherpen van haar meerjarenstrategie. Om open te staan voor de snelheid waarmee de wereld verandert, zijn met behulp van meer dan 70 medewerkers, (vertegenwoordigers van) cliënten/bewoners, vrijwilligers en toezichthouders, vier toekomstscenario’s opgesteld.

‘Samen voor persoonlijke zorg’ is het motto van TMZ, en dat blijkt ook uit de deelname van zoveel betrokkenen. De Raad van Bestuur heeft in alle transparantie en openheid iedereen betrokken. Met behulp van de scenario’s werden soms de wildste handelingsperspectieven geopperd, die tezamen écht de uniciteit van TMZ benadrukken.
De betrokkenheid en creativiteit zorgt voor scherpte: wie is TMZ, waar staat zij voor, en hoe wil zij bekend staan?

“Door het opstellen van scenario’s zijn we in staat geweest een grote groep collega’s op een interactieve manier te betrekken bij onze nieuwe visie. Inzicht in elkaars kennis, gedragenheid en betrokkenheid is voor ons echt van toegevoegde waarde in dit proces.”
Fred Schrander, Raad van Bestuur TMZ

Samen werken aan de visie op de toekomst

‘Samen’ is het kernwoord voor de strategische dialoog over de toekomst: in de visie van TMZ kan alleen waarde toegevoegd worden door samen te werken. Scenarioplanning en onze werkvormen ondersteunen hier als geen ander in: door samen scenario’s op te stellen en de impact ervan samen te doorgronden, ontstaat een gedragen beeld van de wereld, zijn de robuuste topties in gezamenlijkheid vastgesteld en is organisatie-breed fundament gelegd onder de strategische visie.

Verschillende werkvormen

In de eerste grote bijeenkomst zijn alle collega’s in kleine, willekeurig ingedeelde groepen, in gesprek gegaan over trends en ontwikkelingen. Na een aarzelend begin – “Hier heb ik toch helemaal geen verstand van!” – bleek dat iedereen zich goed in de schoenen van een ander kan verplaatsen, en weldegelijk verfrissende inzichten heeft over de wereld om ons heen.
Als werkvorm hebben we gekozen voor een frisse en gestructureerde brainstrom per groep, waarbij van de meest impactvolle trends de impact op TMZ bepaald is. Met Kahoot hebben we 50 trends teruggebracht naar 10.

“Niet twee uur luisteren naar een presentatie, maar zelf actief aan de slag. Goed voorbereid en afgestemd, en leuk om er zo samen aan te werken.”

De tweede bijeenkomst werd er doorgesproken over de inmiddels opgestelde toekomstscenario’s. Alle scenario’s maakten één ding inzichtelijk: de wereld verandert, en TMZ moet meeveranderen. Juist hierdoor werd het gesprek gevoerd over de opties die TMZ heeft om te reageren op de uitdagingen die in ieder scenario schuilen.
Door in groepen de impact van deze scenario’s te onderzoeken, en te pitchen wat er veranderd moet worden aan de missie en visie, ontstaat eigenaarschap en wederzijds inzicht.

Meer informatie over dit project? Neem contact op met Bas Schulten of Michiel de Vries.

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Strategierisico’s identificeren met scenario’s

Strategierisico’s identificeren met scenario’s

Strategierisico’s identificeren met scenario’s

De wereld verandert razendsnel. In weinig sectoren zie je dat zo sterk terug dan in de woningmarkt. Van recordhoogtes tot een diepe crisis in 2008, de nieuwe Woningwet waarin o.a. allerlei nieuwe regels en de verhuurdersheffing voor woningcorporaties zijn opgenomen, tot nu alweer een haast oververhitte woningmarkt. Daar waar Rotterdam een zorgenkindje was op de huizenmarkt jaren terug, steeg het afgelopen kwartaal zelfs harder dan Amsterdam. Het kan dus verkeren. Hoe de wereld er over 10 jaar uit ziet is haast onmogelijk te voorspellen. Rotterdamse woningcorporatie Havensteder heeft daarom besloten om toekomstscenario’s op te stellen.

“Nog los van de inhoudelijke uitkomsten heeft het proces van het opstellen van scenario’s veel impact gehad. De scenario’s geven ons een gezamenlijk beeld van de mogelijke wereld waarin wij ons Havensteder plan zullen realiseren.”
Aimée Tops, Senior projectleider Strategie

 

Scenario’s om te leren en risico’s te identificeren

Havensteder zet de scenario’s in voor een aantal doelen. Ten eerste om te leren van de toekomst: wat zijn verschillende mogelijkheden hoe de toekomst eruit kan zien en welke lessen kunnen we daaruit trekken? Ten tweede om risico’s te identificeren. Hierin verschilt Havensteder van menig organisatie. Het risicomanagement van veel organisaties richt zich met name op risico’s gericht op de uitvoering van de strategie. Problemen waarin je op korte termijn, in de praktijk, tegen aan kunt lopen bij de uitrol van allerlei acties die gekoppeld zijn aan de strategie. Zaken waar je vaak ook wat makkelijker de formule waarde = kans x (financiële) impact op kunt plakken. Net zoals elke organisatie, ziet Havensteder hier sterk op toe, maar gezien een steeds dynamischere en onzekere wereld leefde het gevoel dat men niet alle risico’s op de traditionele manier boven tafel krijgt.

Niet de ‘standaard’ risico’s, maar strategierisico’s

In aanvulling tot zulke operationele en tactische risico’s heeft Havensteder besloten om daarom met toekomstscenario’s strategierisico’s te identificeren. In het dynamische Havenstederplan waarin de woningcorporatie haar strategie voor de middellange en wat langere termijn uiteenzet, staan ook de nodige strategische initiatieven en richtingen genoemd, variërend van portefeuille tot organisatie en van treasury tot het doel van een ‘inclusieve stad’ realiseren. Strategierisico’s zijn externe gebeurtenissen die ertoe kunnen leiden dat Havensteder niet in staat is de beoogde doelstellingen op bovengenoemde thema’s te halen. De vier opgestelde toekomstscenario’s werpen ieder hun eigen strategierisico’s op en sommigen zijn zelfs relevant in meerdere scenario’s. Wat als door toenemende polarisering in de buurt, het lastiger wordt om een inclusieve stad te realiseren? Wat als de ECB de basisrente verhoogt en de financieringslasten toenemen? Wat als door arbeidssubstitutie door technologie de doelgroep rap stijgt en de portefeuille ontoereikend is? Door nu al na te denken over wat als zo’n gebeurtenis, zo’n risico, plaatsvindt, kan Havensteder beheersmaatregelen opstellen om snel een blauwdruk tot handelen te hebben en niet verrast te worden.

“Er wordt veel geschreven over strategierisico’s, maar het lastig om deze eenduidig te identificeren. Jester en hun scenario-aanpak zijn hierbij zeer behulpzaam geweest.”
Perry van Zetten, Controller

Monitoren om strategierisico’s adaptief te managen

Naast het identificeren en anticiperen op strategierisico, heeft Havensteder tenslotte ook een derde doel met de inzet van toekomstscenario’s: het monitoren van de externe omgeving. Wanneer je scenario’s hebt opgesteld zijn theoretisch de kansen van optreden, de waarschijnlijkheden, van de scenario’s gelijk. Maar de wereld stopt niet met veranderen omdat je scenario’s hebt opgesteld, deze verandert door. Met behulp van veranderindicatoren in een ‘Early Warning Systeem’ gaat Havensteder monitoren hoe de wereld lijkt te veranderen en welke van de scenario’s dichterbij lijken te komen en relevanter worden. Essentiële informatie in het managen van strategierisico’s, want des te waarschijnlijker bepaalde scenario’s worden, des te urgenter het wordt om op de risico’s van die scenario’s de juiste antwoorden te vinden.

Wil je meer weten over deze casus en/of strategierisico’s, neem dan contact op met Michiel de Vries (m.vries@jester.nl) of Jeroen Toet (j.toet@jester.nl).

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie

Toekomstscenario’s gemeente Westland

Toekomstscenario’s gemeente Westland

Toekomstscenario’s gemeente Westland

Op 22 november j.l. hebben zo’n 80 Westlanders, variërend van ondernemers tot raadsleden, maatschappelijke partners of geïnteresseerde inwoners, aan de hand van toekomstscenario’s nagedacht over de wijze waarop Westland robuuste keuzes kan maken om haar ambities te verwezenlijken.

Scenario’s voor een adaptieve strategie

In een snel veranderende wereld is het noodzakelijk om een gedragen, lange termijn koers te hebben waarbij ruimte is om snel in te spelen op verandering. Binnen de thema’s ‘Westland voedt en vergroent de wereld’, ‘Thuis in Westland’ en ‘Bruisend Westland’ zoekt de gemeente naar toekomstvaste strategische keuzes.

Omgaan met onzekerheid

Samen met Jester heeft de gemeente Westland hiertoe toekomstscenario’s ontwikkeld. Er zijn vier voorstellingen (geen voorspellingen) van de toekomst gemaakt gebaseerd op combinaties van twee kernonzekerheden: een geopolitieke onzekerheid die het internationale handelsklimaat schetst (open versus gesloten) en een meer maatschappelijke onzekerheid die iets zegt over hoe de samenleving eruitziet en hoe samen/zelfredzaam deze is (weerbaar versus kwetsbaar samenleven). Dit resulteerde in de vier volgende toekomstbeelden.

Vier scenario’s voor de gemeente Westland

  1. ‘Waardevolle wereld’ waarbij veel wordt samengewerkt, er een wereldwijde handel is, mensen gaan voor welzijn in plaats van welvaart en er aandacht is voor de lange termijn, elkaar en het milieu;
  2. ‘Machtige markt’ waarin een wereldwijde handel mogelijk is, waarin in Westland bulkproductie plaatsvindt, er veel individualisering is en waarin welvaart voor welzijn gaat;
  3. ‘Weerbaar Westland’ waarin de wereld geregionaliseerd is, een gezonde en groene leefomgeving voorop staat en waar, door samenwerken, sociaal, duurzaam en innovatief ondernemerschap ontstaat;
  4. ‘Gesloten groep’ waarin handelsconflicten en protectionisme aan de orde van de dag zijn, de exportmogelijkheden zijn afgenomen en het een wereld van ‘wij’ tegen ‘zij’ is.

Scenariogame tijdens stakeholderbijeenkomst

De vier verschillende toekomstscenario’s zijn op 22 november 2017 gepresenteerd op de ‘Samen maken wij Westland’ bijeenkomst die hieraan was gewijd. Na een korte introductie van burgemeester Van Ardenne, ‘pitchten’ vier vrijwilligers elk een scenario. Vervolgens moesten de aanwezigen kleur bekennen aan de hand van een scenariogame: ze moesten gaan staan bij het scenario dat ze het meest waarschijnlijk vonden. Daarna bij het scenario dat ze het meest uitdagend vonden. Tijdens de game werden interessante discussies gevoerd waaruit bleek dat eenieder weliswaar zijn/haar eigen assumpties heeft bij de toekomst, maar dat anderen vaak ook hele goede argumenten hebben voor een alternatief.

Na een pauze werden de deelnemers in groepen opgedeeld om zich in een bepaald scenario in te leven. In de deelgroepen moesten ze zich vervolgens buigen over wat men in Westland moet doen (en ook wat niet) om in 2030 in een specifiek scenario de drie geformuleerde ambities invulling te geven. Uit de deelsessies kwam naar voren dat er ingezet moet worden op een aantal thema’s, ongeacht hoe de wereld er in 2030 uit ziet. Westland als hét wereldwijde kenniscentrum van duurzame glastuinbouw, nieuwe woonconcepten en meer variëteit in het woningaanbod (vooral ook met nieuwe collectieve, maar ook groene, woonconcepten), verdere ontwikkeling van de kustrecreatie en meer variatie in het cultuuraanbod.

Levend document om de strategische dialoog te blijven houden

De komende tijd worden de uitkomsten uitgewerkt in een levend document en zal men het vervolgproces nader invulling geven om ervoor te zorgen dat het scenariodenken blijvend wordt gebruikt (bijvoorbeeld door jaarlijks te monitoren op de scenario’s) om de strategische dialoog met inwoners, bedrijven en andere stakeholders te voeden om zo samen een adaptieve, toekomstvaste koers uit te zetten.

Video-impressie

Ben je benieuwd naar de bijeenkomst van 22 november? Bekijk dan deze video om een sfeerimpressie te krijgen en ervaringen te horen van de deelnemers.

Wil je meer weten over deze casus of geïnteresseerd in wat Jester voor uw gemeente kan betekenen? Neem dan contact op met Jeroen Toet (j.toet@jester.nl)

De wereld verandert. Wat doet u?

Bel of e-mail ons voor meer informatie